سلسلهء قاجاريه ، بلكه بسيارى از سلاطين و پادشاهان ، كمتر اتفاق افتاده كه پادشاهى از دو سوى وارث تاج و تخت سلطنت باشد و اين داراى انجب از دو جانب به حضرت خاقان معظم صاحبقران كبير فتحعلى شاه طاب ثراه نبيره و سبط محسوب مىگردد و ذات مباركش زبده و نخبهء وجود پادشاهان سلسلهء عليّهء قاجاريهء قويونلوست از اين گذشته خود بالذات شايستهء تخت و سرير و قبلهء برنا و پير است ولادت باسعادت اين شهريار در ششم شهر صفر سنهء 1246 بوده است و در سال يك هزار و دويست و پنجاه و يك كه پنج سال از عمر مبارك گذشته از جانب حضرت پدر بزرگوارش محمد شاه قاجار به منصب ولايت عهد رسيده و در سنهء 1253 كه قهرمان ايران محمد شاه ثانى قصد يورش خراسان و تسخير هرات فرموده بودند به نيابت والد ماجد به ملاقات ايمپراتور اعظم دولت بهيهء روسيه كه به سرحدات تفليس و اوچ كليسيا آمده بود مأمور شدند و با جماعتى اعزه رفتند و به عزت و قبول تمام مراجعت فرمودند و در سنهء 1261 به حكم حضرت محمد شاه طوئى عظيم بر پاى شد و يكى از صباياى بنى اعمام خود را با حضرت وليعهد خود به عقد مزاوجت درآورد و چون قطب السلاطين محمد شاه در شب سه‌شنبه ششم شهر شوال سنهء 1264 در خارج تهران به رحمت حق پيوست حضرت وليعهد در نوزدهم شوال با سپاهى جرار و توپخانه‌اى آتشبار از آذربايجان حركت فرموده در روز جمعه بيست و يكم شهر ذي قعدة الحرام با شوكت كامل و حشمتى تمام به مقر سلطنت وارد شدند و در شب بيست و دويم شهر ذي قعدة الحرام جلوس خاص فرمودند و در دوشنبهء بيست و چهارم بر تخت مرمر ديوان‌خانه‌ى خاصه بار عام فرمودند و از آغاز ورود و جلوس ، نظمى كلى در ممالك محروسهء ايران داده شد و سردارهاى هشيار آزموده به خراسان و ديگر بلاد مأمور داشتند و چندين محاربه با سالار طاغى خراسان و عظماى بابيهء خوارج ايران واقع گرديد عم مكرم خود سلطان مراد ميرزا را به حكمرانى خراسان مأمور و عم ديگر حمزه ميرزا كه در آن صفحات به زحمات افتاده بود به حضور طلب فرمود و جعفر قلى خان ايلخانى شادلو به دار الخلافه آمد و در سنوات اوايل جلوس ميمنت مأنوس فتنه‌هاى عظيم و رزمهاى بزرگ در حدود مملكت ايران وقوع يافت و آخر ظفر سپاه شاه را بود تا در سنهء 1266 حسن خان سالار نبيرهء خاقان به كيفر طغيان و عصيان رسيده و رؤساى خوارج بابيه جزا يافتند و پراكنده شدند و از دولتهاى مؤتلفه سفرا و هدايا با نامهء مودت ختامه به حضور آمدند و به دولتهاى دور و نزديك فرستادگان مقيم و